را به انسانها مىدهد كه يك روز نيست خونريزيهاى فجيع در ميان افراد بشر رخ ندهد و چند كانون جنگ در دنيا وجود نداشته باشد . اين كشمكشها هميشه در ميان افراد بشر وجود داشته است . قرآن مىگويد كه خداوند وقتى خواست آدم را بيافريند و انسان را به روى زمين بياورد آن را به اطلاع فرشتگان رساند ( وَ اذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ انّى جاعِلٌ فِى الْارْضِ خَليفَةً ) فرشتگان همين موضوع تضاد و تنازع را كه جزء اصول زندگى بشر است مطرح كردند . ( حال اين را در سرشت انسان ديدند و گفتند يا چون قبلًا انسانهاى ديگر در روى زمين بودند و ملائكه از آنجا آگاه بودند گفتند . ) با تعجب ، با سؤال و شايد با استنكار گفتند : اتَجْعَلُ فيها مَنْ يُفْسِدُ فيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ خدايا ما چنين مخلوقى نياز نداريم ، فسادگر ، آشوبگر ، خونريز ؛ خون چه كسى را مىريزد ؟ خون خودش را ، خون ملائكه را كه نمىخواهد بريزد ؛ يك موجودى كه بر وجود او جز تضاد و تنازع و كشمكش و خونريزى چيز ديگرى حكومت نمىكند . وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ . خدايا اگر مىخواهى مخلوقى بيافرينى مثل ما بايد بيافرينى كه در ميان ما نه جنگى نه تنازعى نه اختلافى نه بحثى و نه من و تويى در كار است ، آرام ، همه‌مان مشغول تسبيح و تقديس تو هستيم . خدا چه جواب داد ؟ تعبير سادهء جواب خدا به فرشتگان اين است : شما عقلتان نمىرسد ، شما يك چيزش را مىبينيد همه‌اش را نمىبينيد ؛ تضاد و تنازع و كشمكش و فساد و خونريزىاش را مىبينيد ولى يك چيز ديگر را كه بايد ببينيد نمىبينيد . قالَ إنّى اعْلَمُ ما لاتَعْلَمونَ « 1 » . بعد هم خدا با ايجاد يك آزمايش در مورد ابوالبشر ، به ملائكه ثابت كرد كه همين موجود متنازع و متضاد و كشمكش‌گر و خونريز مىتواند كارش به جايى برسد كه شما فرشتگان بايد به پيشگاه او سجده كنيد . يكى از اصول زندگى بشر كه هميشه وجود داشته است [ همين تنازع و تضاد بوده است ] و آيا خواهد رسيد زمانى كه بشر به سطحى برسد كه ديگر تنازع و كشمكش و تضاد در ميان افراد بشر وجود نداشته باشد ؟ آيا چنين دوره‌اى هست يا نيست ؟ آنهايى كه روى فلسفهء تضاد به عنوان اساسىترين فلسفه‌ها تكيه مىكنند و آن را نيروى محرك جامعهء بشرى مىدانند مىگويند بشر از اشتراك آغاز كرده و به

--> ( 1 ) . بقره / 30 .